MS nedir?

Multipl Skleroz (MS ) merkezi sinir sistemini (beyin ve omurilik) etkileyen kronik ve ilerleyici bir nörolojik hastalıktır. Kişinin yanlış çalışan bağışıklık sistemi hücreleri merkezi sinir sistemini hedef kabul edip, öncelikle beyaz cevherine saldırmaya başlar. Sinir lifleri mesaj iletimini kolaylaştıran ve onları koruyan miyelin olarak adlandırılan bir kılıf ile kaplıdır. MS hastalığında, kişinin bağışıklık sistemi miyelin tabakasına zarar verir. Bunun sonucu olarak sinir liflerinde mesaj iletimi yavaşlar veya tamamen kaybolur.

MS ilerleyici bir durumdur, zaman içinde bulguların üst üste eklenmesi ile sakatlığa neden olabilmektedir. Genç erişkinlerde özürlülük nedeni olarak travmadan sonra ikinci sırada yer alır. Bu nedenle, hastalığın zamanında tanınması, takip ve tedavisinin düzenlenmesi önemlidir.

“MS plağı” nedir?

MS hastalarının beyin veya omuriliklerinde hastalıktan dolayı hasarlanmış “plak” ismi verilen, oluşumlar görülmektedir. Beyin ve omurilik manyetik rezonans (MR)  tetkiklerinde bu plakları görürüz.

MS hastalığı kimlerde görülür?

MS genellikle 20-40 yaşlarında ortaya çıkmaktadır. Hastalık kadınlarda erkeklere oranla daha sıktır. Beyaz ırkta daha fazla görülmektedir.Coğrafi olarak, hastalığın sıklığı ekvatordan uzaklaştıkça artmaktadır.

İnsanlar neden MS  olur?

Bu konuda pek çok farklı teoriler olmasına rağmen, MS'in nedeni henüz kesin olarak tespit edilememiştir. Yatkın kişilerde bazı viral enfeksiyonların hastalığın gelişimine neden olduğu düşünülmektedir. MS için  ırsi bir hastalık denemez ancak yatkınlık genleri tesbit edilmiştir. MS bulaşıcı bir hastalık değildir.

MS hastalığının belirtileri nelerdir?

Beyin ve omuriliğin hangi kısmı zarar gördüyse; bu bölgenin yaptığı görev etkilenir.

• Çift görme

• Görme kaybı

• Vücutta uyuşma, iğnelenme veya karıncalanma

• Kuvvetsizlik veya yorgunluk

• Yürüme güçlüğü, dengesizlik

• Baş dönmesi

• Konuşmada bozulma

• İdrar yapma ile ilgili sorunlar

•Yüzde şimşek çakar şekilde tekrarlayan ağrılar

MS hastalığının tanısı nasıl konulur?

MS in belirtileri birçok nörolojik hastalıktaki belirtilere benzerdir. Bu nedenle MS tanısını nöroloji uzmanı, tercihen MS konusunda deneyimli  bir nöroloji uzmanı koymalıdır. MS tanısı için kullanılabilecek tek bir test yoktur.  Detaylı bir anamnez (hastalık hikayesi) ve  nörolojik muayene bulguları bizim en önemli yol göstericimizdir. MS i taklit edebilen pek çok hastalık vardır. Bu nedenle, hastalığın başlangıç dönemlerinde uygun tetkikler ile bu hastalıkların olmadığı gösterilir. MS lezyonlarını araştırmak için beyin ve omurilik manyetik rezonans (MR)  görüntülemeleri; anormal immün belirteçlerin değerlendirilmesi ve tanının kesinleştirilmesi için bel suyu (beyin omurilik sıvısı) incelemesi yapılır.

MS hastalığı nasıl seyreder?

MS her hastada farklı seyredebilir ve nasıl seyredeceği öngörülemez. Ancak temel olarak üç farklı formu vardır, bunlar:

 Tekrarlayan düzelen MS: Çoğu hastanın (%85) tanısı bu tiptir. Bulgular belirli bir zaman boyunca (atak dönemi) devam eder ve sonra kısmen veya tamamen düzelir.

Birincil ilerleyen MS: Ataklar yerine hiç düzelme olmadan bulgular artar veya ilerler.

İkincil İlerleyen MS: Tekrarlayan düzelen MS, zaman içinde ilerleyen MS’e geçer. Hangi hastaların bu MS tipine ne zaman geçeceği bilinemez, ama tanı konulduktan sonra ataklardan bağımsız olarak şikayetler en az altı ay boyunca kötüleşirse bu tanı konulur.

MS nasıl tedavi edilir?

MS tedavisi  hastalık seyrini değiştiren ve bulgulara yönelik tedavilerden oluşmaktadır. Tedavi uzun soluklu olup, bir nöroloji hekimince düzenli takip gerektirir.  MS kişiden kişiye belirtiler, bulgular ve gidiş açısından farklılıklar gösterdiği için tedavisi hastaya göre planlanır.